تالوای حیدری برطارم خضرا زدند
کوس عزش برفرازعالم اعلا زدند

تا که درخلوت سرای لی مع الله شد مقیم
ساکنان حضرتش زان دم زاوادنی زدند

جود او مفتاح موجودات کردند آنگهی
قفل حیرت بردهان نطق هرگویا زدند

سرفرازان درهوای خاک پایش همچو ما
ازسرهمت قدم برتارک دنیا زدند

پادشاهان ازبرای حشمت شاهنشهی
سکه دولت بنامش بر رخ زرها زدند

عارفان تانکته ای خواندند از اسرار او
طعن ها بر گفته های بوعلی سینا زدند

لمعه ای از آفتاب ذوالفقارش شد پدید
عارفان تمثیل رویش بر ید بیضا زدند

حکم فرمانش به نام انما کرده نشان
یرلغ توقیع آل آلش از طه زدند

مقصدومقصودعالم اوست وابن عم او
این ندا روز ازل درگوش جان ما زدند

نفس خیرالمرسلین است و ولی کردگار
لافتی الا علی لا سیف الا ذوافقار



شاه نعمت الله ولی

یرلغ=فرمان وحکم
توقیع=امضاکردن نامه

شرابخانه عشاق جای سید ماست

بهشت گوشه نشینان سرای سید ماست

بیاکه ساقی وحدت حریف مجلس اوست

مروکه شاه جهانی گدای سید ماست

بیا که مطرب عشاق مینوازد ساز

به نغمه ای که مگر از نوای سید ماست

جهانیان همه از جام ذوق او مستند

چنین حضور خوشی از صفای سید ماست

شمیم روضه رضوان که روح می بخشد

نسیمی از نفس جان فزای سید ماست

صبا که غالیه سائی می کند هر سو

چوباد گشته روان در هوای سید ماست

به عشق بنده جانی نعمت اللهیم

چو نعمت الله ما ازبرای سید ماست

جناب شاه نعمت الله ولی

تا میانش در کنار آورده ایم

جان به شکرانه نثار آورده ایم

حسن او بر دیده نقشی بسته ایم

عالمی نقش و نگار آورده ایم

کار جانبازی است کار عاشقی

جان در این بازی بکار آورده ایم

بر سر دار فنا دار بقاست

ما از آن سر پای دار آورده ایم

جان ما حلقه بگوش عشق اوست

گوش پیش گوشوار آورده ایم

بر در میخانه معشوق خود

عاشقان را صدهزار آورده ایم

گر رسول الله از دنیا برفت

نعمت الله یادگار آورده ایم

جناب شاه نعمت الله ولی

غم مخور یارا که غمخوارت منم

این جهان و آن جهان یارت منم

بر سر بازار ملک کائنات

اول و آخر خریدارت منم

رو به داروخانه درد من آر

چون شفای جان بیمارت منم

گر به دوزخ می کشندت خوش برو

چونکه در آتش نگهدارت منم

ور به جنّت میروی بی ما مرو

چون فروغ باغ و گلزارت منم

می روی هر جا که می خواهی برو

بازگشت آخرکارت منم

هاتفی از غیب میداد این ندا

نعمت اللها طلب کارت منم

جناب شاه نعمت الله ولی

بود ممکن که من بی جان بمانم

محال است این که بی جانان بمانم

مرا ساقی حریف و عشق یار است

نمی خواهم که از یاران بمانم

دوای درد دل درد است  دارم

مباد آن دم که بی درمان بمانم

عزیز مصر عشقم ای برادر

چو یوسف چند در زندان بمانم

چو او پنهان شود پیدا شوم من

وگر پیدا شود پنهان بمانم

اگر نه اومرا بخشد وجودی

همیشه درعدم حیران بمانم

اگر نه عشق او باشد دلیلم

شوم گمراه و سرگردان بمانم

اگر جانم نماند غم ندارم

به جانان زنده جاویدان بمانم

نمیدانم ز غیرت  غیرت ای دوست

کدام است غیرتو تا آن بمانم

شوم پیدا اگر پنهان شوی تو

وگر پیدا شوی پنهان بمانم

اگر زلف پریشان برفشانی

چو سیّد بی سروسامان بمانم

جناب شاه نعمت الله ولی 

مجمع صاحبدلان زلف پریشان یافتم

این چنین جمعیتی درجمع ایشان یافتم

بسته ام زنار زلفش برمیان چون عاشقان

 درهوای کفر زلفش نور ایمان یافتم

درحضور زاهدان ذوقی نمی یابم تمام

حالیا خوش لذّتی در بزم رندان یافتم

از خرابی یافتم بسیار معموری دل

گنج سلطانی بسی در کنج ویران یافتم

آنکه من گم کرده بودم باز می جستم مدام

چون بدیدم خویش را از خویشتن آن یافتم

میر میخانه مرا خمخانه ای بخشیده است

لاجرم از دولتش ذوق فراوان یافتم

نعمت الله یافتم رندانه جام می بدست

ساقی سرمست دیدم جان و جانان یافتم 

نوفروشان کهنه پوشانیم

کهنه پوشان نوفروشانیم

مبتلای بلای خمّاریم

دردمندیم و دُرد نوشانیم

خویشِ بیچارگان بی خویشیم

یار خسته دلان و خویشانیم

ایمنیم از وصال و از هجران

فارغ از جمع واز پریشانیم

گر گدائی درآید از درِ ما

همچو شاهش به دیده بنشانیم

خلعت عشق اوست در برِ ما

هر که خواهیم ما بپوشانیم

نعمت الله آتشی افروخت

دیگ سودای عشق جوشانیم

جناب شاه نعمت الله ولی

مست  هشیار و مست نشناسد

آستین را ز دست نشناسد

رند سرمست جام چون بشکست

او درست از شکست نشناسد

بر در می فروش چون بنشست

خاستن از نشست نشناسد

عاقل خودپرست مخمور است

عاشق می پرست نشناسد

از ازل تا ابد بود فارغ

او بَلی از اَلَست نشناسد

آسمان و زمین کجا داند

چونکه بالا و پست نشناسد

نعمت الله در همه عالم

غیر آن یک که هست نشناسد

جناب شاه نعمت الله ولی

ای دل گشایشی ز در عاشقان بجو

آسایشی زصحبت صاحبدلان بجو

دریوزه ای زهمّت مردان حق بکن

بخشایشی ز خدمت این دوستان بجو

پروانه وار ز آتش عشقش بسوز دل
آن لحظه آرزوی دل و کام جان بجو

از خود در آ به خلوت جانانه در خرام

چون بی نشان شدی آن دم ز خود نشان بجو

گر طالب حقیقتی مطلوب نزد توست

دریاب و آرزوی دلِ طالبان بجو

ذرّات کائنات ز خورشید روی او

روشن شدند ذرّه به ذرّه عیان بجو

سیّد از این میان و کنارش طلب مکن

برتر شو از کنار و برون از میان بجو

جناب شاه نعمت الله ولی

ای عاشقان ای عاشقان ما را بیانی دیگر است

ای عارفان ای عارفان ما را نشانی دیگر است

ای بلبلان ای بلبلان ما را نوا خوشتر بود

زیرا که این گلزار ما از بوستانی دیگر است

ای خسرو شیرین سخن ای یوسف گل پیرهن

وی طوطی شکّر شکن ما را بیانی دیگر است

یاری که اندر کار دل جان داد در بازار دل

همچون دل صاحبدلان زنده به جانی دیگر است

تا عین عشقش دیده ام مهرش به جان ورزیده ام

در آشکارا و نهان ما را عیانی دیگر است

خورشید جمشید فلک بر آسمان چارم است

مهر منیر عاشقان بر آسمانی دیگر است

اقلیم دل شد ملک جان شهر تن آمد این جهان

کون و مکان عاشقان در لامکانی دیگر است

رند و درِ میخانه ها  صوفی و کنج صومعه

ما را سریر سلطنت بر آستانی دیگر است

سیّد مرا جانان بود هم درد و هم درمان بود

جانم فدای جان او کاو از جهانی دیگر است

جناب شاه نعمت الله ولی

گوهر دریای ما را آبروئی دیگر است

نوش کن جام می ما کز سبوئی دیگر است

گفتۀ مستانۀ ما ملک عالم را گرفت

گوش کن بشنو خوشی کاین گفتگوئی دیگر است

دیگران فردوس می خواهند و ما دیدار یار

همّت عالیّ ما را جستجوئی دیگر است

خرقۀ خود را به جام می نمازی کرده ایم

نزد رندان این طهارت شستشوئی دیگر است

رنگ عشق و بوی معشوق است رنگ و بوی ما

در میان عاشقان این رنگ و بوئی دیگر است

سیّد از دنیا برفت و نعمت الله را گذاشت

گر چه آن می کهنه است این جامِ نوئی دیگر است

جناب شاه نعمت الله ولی

گنج عشقش دفینۀ دل ماست

نقد او در خزینۀ دل ماست

در محیطی که نیست پایانش

کشتی او سفینۀ دل ماست

جام گیتی نما که می گویند

ساغر آبگینۀ دل ماست

مصر معنی دمشق صورت هم

گوشه ای از مدینۀ دل ماست

شد معطّر دماغ جان آری

بوئی از عنبرینۀ دل ماست

نور عروس تجلّی اوّل

زینتی از زرّینۀ دل ماست

نقد گنج خزانۀ عالم

حاصلات دفینۀ دل ماست

در دل ما چو دلبر است مقیم

آن سکونش سفینۀ دل ماست

نعمت الله که میر مستان است

خواجه تاش کمینه دل ماست

جناب شاه نعمت الله ولی

تجلیّ اوّل =ظهور حق از مقام خفا در مقام اعیان ثابته موجودات

خواجه تاش= دو بنده که یک صاحب داشته باشند

علماء رسوم می بینم

همه را علم هست و نیست عمل

روز و شب عمر خویش صرف کنند

در پی بحث و قیل و قال و جدل

همه تجهیل هم کنند تمام

بلکه تکفیر همدگر به مثل

عامیان عالمان چنان بینند

لاجرم کار دین بود به خلل

عمل آور  چه جای گفت و شنود

بی ملل نیست فایده ز نِحَل

عمل و علم جمع کن با هم

چه کنی جمع مال و سیم ،دغل

این نصیحت بگوش جان بشنو

که چنین گفته اند اهل دول

تَرک این لقمۀ حرام بگو

تا بیابی حلال را به بدل

نعمت الله را بدست آور

تا شوی پاک از جمیع علل

جناب شاه نعمت الله ولی

ملل =دین

نحل= مکتب و مذهب

بلبل چو هوای گلستان یافت

هر کام که بود در زمان یافت

در صومعه دل نیافت ذوقی

ذوقی زحضور عاشقان یافت

بی جام شراب و عشق ساقی

کامی نتوان در این جهان یافت

هر زنده دلی که کشتۀ اوست

چون خضر حیات جاودان یافت

تا دُردی دَرد نوش کردم

دل از همه چیزها امان یافت

عمری است که می خورم می عشق

هر چیز که یافت دل از آن یافت

در کُنج دل شکستۀ من

گنجی است که جان من عیان یافت

زهد از بر ما کناره ای کرد

تا ساغر باده در میان یافت

مستیم و حریف نعمت الله

بزمی به از این کجا توان یافت

جناب شاه نعمت الله ولی 

‫ختم رسل که سیّد اولاد آدم است

آخر به صورت است و به معنی مقدّم است

‫

‫جام جهان نما به کف آر و بنوش می

‫جامی چنین که دید که هم جام و هم جم است

‫

‫هر صورتی در آینه اسمی نموده اند

‫خوش صورتی که معنی آن اسم اعظم است

‫

‫آب حیات از نفس ما بود روان

‫با ما مدام ساغر پر باده همدم است

‫

‫هرگز نکرده ایم گدائی ز هیچ کس

‫الّا زحضرتی که خداوند عالم است

‫

‫ماییم آن فقیر که سلطان گدای ماست

‫آری به فقر سلطنت ما مسلّم است

‫

‫شادم از آن سبب که غم عشق می خورم

‫هر چند سیّدم زغم بنده بی غم است

‫
‫

‫جناب شاه نعمت الله ولی

‫ای عاشقان ای عاشقان ما را بیانی دیگر است
‫ای عارفان ای عارفان ما را نشانی دیگر است
‫

‫ای بلبلان ای بلبلان ما را نوا خوش تر بود
‫زیرا که این گلزار ما از بوستانی دیگر است
‫

ای خسرو شیرین سخن ای یوسف گل پیرهن
‫وی طوطی شکّر شکن ما را زبانی دیگر است
‫

‫یاری که اندر کار دل ، جان داد در بازار دل
‫همچون دل صاحبدلان زنده به جانی دیگر است
‫

‫تا عین عشقش دیده ام مهرش به جان ورزیده ام
‫در آشکارا و نهان ما را عیانی دیگر است
‫

‫خورشید جمشید فلک بر آسمان چارم است
‫مهر منیر عاشقان بر آسمانی دیگر است
‫

‫اقلیم دل شد ملک جان  شهر تن آمد این جهان
‫کون و مکان عاشقان در لامکانی دیگر است
‫

‫رند و در میخانه ها صوفی و کنج صومعه
‫ما را سریر سلطنت بر آستانی دیگر است
‫

‫سیّد مرا جانان بود هم درد و هم درمان بود
‫جانم فدای جان او کاو از جهانی دیگر است
‫
‫


‫جناب شاه نعمت الله ولی

‫آب ما می رود به جو دریاب

عین ما را بجو نکو دریاب

‫

‫جام بستان و باده را می نوش

‫خمّ می نگر سبو دریاب

‫

‫وام کن دیده ای ز اهل نظر

‫او به او بین و او به او دریاب

‫

‫سخن پشت و  رو بسی گفتند

‫این سخن نیز پشت و  رو دریاب

‫

‫در سر زلف او پریشان شو

‫جمع  می باش و مو به مو در یاب

‫

‫یک زمانی به چشم ما بنگر

‫آب این چشمه سو به سو دریاب

‫

‫جام گیتی نما بدست آور

‫نعمت الله را نکو دریاب

‫

‫جناب شاه نعمت الله ولی

جام گیتی نماست سیّد ما

جان و جانان ماست سیّد ما

دنیی و آخرت طفیل ویند

سیّد دوسراست سیّد ما

سیّد ما محمّد است به حق

که رسول خداست سیّد ما

خوش فقیری غنی است از عالم

هم غنی از غناست سیّد ما

نقد گنجینه حدوث و قدم

دارد و بینواست سیّد ما

راحت جان دردمندان است

درد دل را دواست سیّد ما

مظهر اسم اعظمش خوانم

حضرت مصطفاست سیّد ما

فارغم از فنا به دولت او

شاه دار بقاست سیّد ما

سیّد عالم است این سیّد

بر همه پادشاست سیّد ما

نعمت الله نصیب از او دارد

والی اولیاست سیّد ما

جناب شاه نعمت الله ولی

‫مرا حالی است با جانان که در جانم نمی گنجد

‫مرا سرّی است با دلبر که دل دربر نمی گنجد

‫

خرابات است و ما سرمست و ساقی جام می بر دست

‫دراین خلوت سرای دل بجز دلبر نمی گنجد

‫

‫چه غوغایی است درد او که در هر دل نمی باشد

‫چه سودایی است عشق او که در هر سر نمی گنجد

‫

‫دلم عود است و آتش عشق و سینه مجمر سوزان

‫زشوق سوختن عودم در این مجمر نمی گنجد

‫

‫چه حرف است اینکه می خوانم که در کاغذ نمی یابم

‫چه علم است اینکه می دانم که در دفتر نمی گنجد

‫برو ای عقل سرگردان جانی مکن با ما

‫سبک روحان همه جمع و گران جان در نمی گنجد

‫

‫ندیم مجلس شاهم حریف نعمت اللهم

‫لب ساغر همی بوسم سخن دیگر نمی گنجد

‫
‫

‫جناب شاه نعمت الله ولی‫

‫

جام گیتی نماست سید ما

جان و جانان ماست سید ما

دنیی و آخرت طفیل ویند

سید دو سراست سید ما

سید ما محمد است به حق

که رسول خداست سید ما

خوش فقیری غنی است از عالم

هم غنی از غناست سید ما

نقد گنجینه حدوث و قدم

دارد و بی نواست سید ما

اولیا تابعند و او متبوع 

سید انبیاست سید ما

راحت جان دردمندان است

درد دل را دواست سید ما

مظهر اسم اعظمش خوانم

حضرت مصطفاست سید ما

فارغم از فنا به دولت او

شاه دار بقاست سید ما

سید عالم است این سید

بر همه پادشاست سید ما

نعمت الله نصیب از او دارد

والی اولیاست سید ما

جناب شاه نعمت الله ولی