جان عاشق نجوید الّا هو

دل عارف نپوید الّا هو

غنچه شاخ گلشن لاهوت

هیچ بلبل نبوید الّا هو

منی ما به آب رحمت خویش

هیچ راحم نشوید الّا هو

من کیم تا زبان من گوید

سخن از من نگوید الّا هو

مست عاشق نخواهد الّا دوست

نعمت الله نجوید الّا هو

جناب شاه نعمت الله ولی

از بود و نبود خود فنا شو

رندانه بیا حریف ما شو

خواهی که تو پادشاه باشی

درحضرت پادشه گدا شو

چون اوست نوی بینوایان

دریاب نوا و بی نوا شو

دربحر محیط ما قدم نه

با ما بنشین و آشنا شو

ازهستی او وجود جوئی

از هستی خویشتن فنا شو

گربندۀ حضرت خدائی

چون بندۀ حضرت خدا شو

خواهی که رسی به نعمت الله

ایمن ز فنا و از بقا شو

جناب شاه نعمت الله ولی

کار دل در عشقبازی بندگی است
بندگی در عاشقی پایندگی است

بندهٔ فرمان و فرمان می دهیم
وین شهنشاهی ما زان بندگی است

همچو زلفش سر به پا افکنده ایم
این سرافرازی از آن افکندگی است

گر مرا بینی به غم دل شاد دار
کان غم عشق است و از فرخندگی است

مردهٔ دردیم و درمان در دل است
کشتهٔ عشقیم و عین زندگی است

سید ار جان بخشد از عشقش رواست
عاشقان را کار جان بخشندگی است

 

 

جناب شاه نعمت الله ولی

یاری که ز ملک آشنائیست

داند که قماش ما کجائیست

زاهد برِ مست اگر کند میل

آن میل به نزدما هوائیست

سلطانی این جهان فانی

باهمّت عارفان گدائیست

عاشق زبلا اگر گریزد

در مذهب عشق بی وفائیست

مائیم و نوای بی نوائی

ما را چو نوا ز بی نوائیست

گفتیم که غرق بحر عشقیم

این مائیِ ما ز خود نوائیست

مستیم و حریف نعمت الله

این نیز عنایت خدائیست

جناب شاه نعمت الله ولی

عاشق روی نازنین توام

واله زلف عنبرین توام

من اگر کافرم و گر مومن

در همه کیش ها بدین توام

به یقین جان بی گمان منی

بی گمان عاشق یقین توام

عشق تو شمع و من چو پروانه

سوخته عشق آتشین توام

گر به میخانه ور به کعبه روم

در همه جای همنشین توام

تو مرا گر گزیدی از دو جهان

من به جان عاشق گزین توام

صورت جان توئی و معنی دل

من همان تو و همین توام

هر چه دارم همه امانت تست

بسپارم چو من امین توام

گنج اسماء به من توبخشیدی

نعمت الله و نور دین توام

ای عاشقان ای عاشقان ما را بیانی دیگر است

ای عارفان ای عارفان ما را نشانی دیگر است

ای بلبلان ای بلبلان ما را نوا خوشتر بود

زیرا که این گلزار ما از بوستانی دیگر است

ای خسرو شیرین سخن ای یوسف گل پیرهن

وی طوطی شکّر شکن ما را بیانی دیگر است

یاری که اندر کار دل جان داد در بازار دل

همچون دل صاحبدلان زنده به جانی دیگر است

تا عین عشقش دیده ام مهرش به جان ورزیده ام

در آشکارا و نهان ما را عیانی دیگر است

خورشید جمشید فلک بر آسمان چارم است

مهر منیر عاشقان بر آسمانی دیگر است

اقلیم دل شد ملک جان شهر تن آمد این جهان

کون و مکان عاشقان در لامکانی دیگر است

رند و درِ میخانه ها  صوفی و کنج صومعه

ما را سریر سلطنت بر آستانی دیگر است

سیّد مرا جانان بود هم درد و هم درمان بود

جانم فدای جان او کاو از جهانی دیگر است

جناب شاه نعمت الله ولی

ما عاشق چشم مست یاریم

آشفتۀ زلف بی قراریم

سرمست می الست عشقیم

شوریدۀ چشم پرخماریم

آئینۀ روشن ضمیریم

خورشید منیر بی غباریم

پرگار وجود کائناتیم

هر چند که نقطه را نگاریم

هر دم که زنقش خود بر آئیم

جانی به جهانیان سپاریم

در هر دو جهان یکی است موجود

باقی همه صورت نگاریم

یک باده و صد هزار جام است

ما جمله یکیم اگر هزاریم

سیمرغ هوای قاف قربیم

شهباز فضای برج یاریم

دُرّیم  و لیک در محیطیم

بحریم ولیک در گُذاریم

تا واصل ذات عشق گشتیم

در هر صفتی دمی بر آریم

دریاب رموز نعمت الله

پنهان چه کنیم آشکاریم

جناب شاه نعمت الله ولی

شراب خانۀ عشاق جای سیّد ماست

بهشت گوشه نشینان سرای سیّد ماست

بیا که ساقی وحدت حریف مجلس اوست

مرو که شاه جهانی گدای سیّد ماست

بیا که مطرب عشاق می نوازد ساز

به نغمه ای که مگر از نوای سیّد ماست

جهانیان همه از جام ذوق او مستند

چنین حضور خوشی از صفای سیّد ماست

شمیم روضۀ رضوان که روح می بخشد

نسیمی از نفس جان فزای سیّد ماست

صبا که غالیه سائی همی کند هر سو

چو باد گشته روان در هوای سیّد ماست

به عشق بندۀ جانی نعمت اللّهیم

چو نعمت الله ما از یرای سیّد ماست

جناب شاه نعمت الله ولی

هنر از بی هنر چه می پرسی

ذوق عیسی ز خر چه می پرسی

نور خورشید را به او می بین

آفتاب از قمر چه می پرسی

لب او بوسه ده شکر آن است

با لبش از شکر چه می پرسی

لیس فی الدّار غیرُهُ الدّیّار

غیر او ای پسر چه می پرسی

عشق مست است و عقل مخمور است

خبر از بی خبر چه می پرسی

خیر و شر را به این و آن بگذار

قصّۀ خیر و شر چه می پرسی

نعمت الله بگو چه می گوئی

هست حال این ، دگر چه می پرسی

جناب شاه نعمت الله ولی 

یاد جانان میان جان من است

عشق او عمر جاودان من است

نفس روح بخش من دریاب

که دم عیسوی از آن من است

هفت دریا به نزد اهل نظر

موجی از بحر بیکران من است

اهل بیت رسول اگر جوئی

از منش جو که خاندان من است

مجلسی پر زنعمت جنت

بزم رندان  ‫نُزُل  خوان من است

یک زمانی به حال من پرداز

خوش زمانی که آن زمان من است

هر که خواهد نشان آل زمن

نعمت الله من نشان من است

جناب شاه نعمت الله ولی

ما سلطنت فقر به عالم نفروشیم
یک جام شرابی به دو صد جم نفروشیم

در کوی خرابات مغان همدم جامیم
هرگز به بهشت ابد این دم نفروشیم

گوئی که بخر جنّت شادی به غم عشق
شادی تو نگهدار که ما غم نفروشیم

دردی است دلم را که به درمان نتوان داد
زخمی است در این سینه به مرهم نفروشیم

بسیار فروشیم می ذوق و لیکن
یک جرعه به جانی است جوی کم نفروشیم

گفتیم فروشیم یکی جرعه به جانی
سودا مکن ای خواجه که آن هم نفروشیم

یک لحظه حضوری و دمی صحبت سیّد
گر زآنکه دهد دست به عالم نفروشیم


جناب شاه نعمت الله ولی

دلم بگرفت از این زهد ریائی

بیا ای ساقی رندان کجائی

به دور از چشم مست می فروشان

ندارم میل زهد و پارسائی

خرابات است و ما مست و خرابیم

چنین مخمور تو آخر چرائی

شراب صاف ما ‫دُردی درد است

به ذوقش نوش اگر همدرد مائی

گدای حضرت سلطان ما شو

که یابی پادشاهی زاین گدائی

درآئینه جمال خویش بینم

زهی خود بینی و هم خودنمائی

به شادی نعمت الله نوش کردم

می جام عطایای خدائی

جناب شاه نعمت الله ولی

شراب خانه عشّاق جای سیّد ماست

‫بهشت گوشه نشینان سرای سیّد ماست

‫

‫بیا که ساقی وحدت حریف مجلس اوست

مرو که شاه جهانی گدای سیّد ماست

‫

‫بیا که مطرب عشّاق می نوازد ساز

‫به نغمه ای که مگر از نوای سیّد ماست

‫

‫جهانیان همه از جام ذوق او مستند

‫چنین حضور خوشی از صفای سیّد ماست

‫

‫شمیم روضه رضوان که روح می بخشد

‫نسیمی از نفس جان فزای سیّد ماست

‫

‫صبا که غالیه سائی همی کند هر سو

‫چو باد گشته روان در هوای سیّد ماست

‫

‫به عشق بنده جانی نعمت اللّهیم

چو نعمت الله ما از برای سیّد ماست

جناب شاه نعمت الله ولی

‫ای عاشقان ای عاشقان ما را بیانی دیگر است
‫ای عارفان ای عارفان ما را نشانی دیگر است
‫

‫ای بلبلان ای بلبلان ما را نوا خوش تر بود
‫زیرا که این گلزار ما از بوستانی دیگر است
‫

ای خسرو شیرین سخن ای یوسف گل پیرهن
‫وی طوطی شکّر شکن ما را زبانی دیگر است
‫

‫یاری که اندر کار دل ، جان داد در بازار دل
‫همچون دل صاحبدلان زنده به جانی دیگر است
‫

‫تا عین عشقش دیده ام مهرش به جان ورزیده ام
‫در آشکارا و نهان ما را عیانی دیگر است
‫

‫خورشید جمشید فلک بر آسمان چارم است
‫مهر منیر عاشقان بر آسمانی دیگر است
‫

‫اقلیم دل شد ملک جان  شهر تن آمد این جهان
‫کون و مکان عاشقان در لامکانی دیگر است
‫

‫رند و در میخانه ها صوفی و کنج صومعه
‫ما را سریر سلطنت بر آستانی دیگر است
‫

‫سیّد مرا جانان بود هم درد و هم درمان بود
‫جانم فدای جان او کاو از جهانی دیگر است
‫
‫


‫جناب شاه نعمت الله ولی

دولت وصل یار می بینم

کام دل در کنار می بینم

همه روشن به نور او نگرم

گر یکی ورهزار میبینم

آنکه از چشم مردم است نهان

روشن و آشکار می بینم

هر خیالی که نقش می بندم

نور روی نگار می بینم

خانه دل که رفته ام از غیر

خلوت یار غار می بینم

این عجایب که دید یا که شنید

که یکی بی شمار می بینم

نعمت الله را چو می نگرم

از نبی یادگار می بینم

جناب شاه نعمت الله ولی

‫درد از تو خوش است و هم دوا نیز

رنجم بخشی و هم شفا نیز

‫

‫داری نظری به حال هر کس

‫می کن نظری به حال ما نیز

‫

‫بیگانه نگشت از تو محروم

ما خویش توایم و  آشنا نیز

ای جام جهان نمای باقی

ایمن زفنائی و بقا نیز

گر کشته شوم به تیغ عشقت

خونم بحل است وخونبها نیز

ما از تو به غیر تو نخواهیم

بی تو چه کنیم دو سرا نیز

تنها نه منم محب سید

والله که حضرت خدا نیز

جناب شاه نعمت الله ولی

دل وجانم فدای جانان است

هر چه دارم برای جانان است

آنکه دم می زند ز سلطانی

چون غلامان گدای جانان است

نیست بیگانه از خدا به خدا

عارفی کاشنای جانان است

خلوت دل مقام حضرت اوست

دیگری کی به جای جانان است

مبتلای بلا اگر نالد

راحت من بلای جانان است

دل و جان را دهد به باد هوا

هر که او را هوای جانان است

نعمت الله که جان من به فداش

جام گیتی نمای جانان است

جناب شاه نعمت الله ولی

 

ای در میان جانها از ما کنار تا کی

مستان شراب نوشند ما در خمار تا کی

ما کشتگان عشقیم بر خاک ره فتاده

ما را چنین گذاری در رهگذار تا کی

تو چشه حیاتی سیراب از تو عالم

ما تشنه در بیابان در انتظار تا کی

صافی بیار جامی بر خاک ما فرو ریز

در وجلسی چنین خوش گردوغبار تاکی

درخلوت دل تست یاری و یار غاری

تو می روی به هر در غافل زیار تاکی

نقش خیال بگذار دست نگار ما گیر

نقاش را نظر کن نقش نگار تا کی

رندان نعمت الله سرمست در سماعند

تو هم بکوب پائی دستی بر آر تاکی

جناب شاه نعمت الله ولی

دل چو سلطان ملک جان گردد
پادشاه همه جهان گردد

چون ز چونی رسد به بی چونی
سالک سیر لامکان گردد

دل زصورت چو رو به معنی کرد
بی نشانش همه نشان گردد

گرد بر گرد نقطه وحدت
همچو پرگار خط نشان گردد

اول خویش را چو بشناسد
مهدی آخرالزمان گردد

چو طلسمش شکسته شد به درست
گنج پنهان بر او عیان گردد

نقد دل از آنش می خوانند
که ملقب به این و آن گردد

گاه باشد مجاور کعبه
گاه سرمست در مغان گردد

عرش اعظم دل است و آن دل ماست
به دلیل این سخن بیان گردد

هر که شد غرق اندر این دریا
قطره اش بحر بیکران گردد

چون ز هستی خود شود فانی
باقی ملک جاودان گردد

هر که دل را شناخت در دو جهان
فارغ از سود و از زیان گردد

سخن دل زگفته سید
مونس جان بیدلان گردد

لیس فی الدار غیره دیار
این چنین است اگر چنان گردد


جناب شاه نعمت الله ولی

خسته عشق تو بیچاره شفا را چه کند
مبتلای غم تو غیر بلا را چه کند

کشته عشق تو چون از تو بقا می یابد
همچو منصور فنا دار بقا را چه کند

دردمندی که چو ما دردی دردت نوشد
با چنین درد خوشی صاف دوا را چه کند

آن که در میکده عشق تو یابد جائی
نزهت باغچه هر دو سرا را چه کند

بنده عشق تو چون سید هر سلطان است
منصب دنیی و عقبی گدا را چه کند


جناب شاه نعمت الله ولی