‫درد از تو خوش است و هم دوا نیز

رنجم بخشی و هم شفا نیز

‫

‫داری نظری به حال هر کس

‫می کن نظری به حال ما نیز

‫

‫بیگانه نگشت از تو محروم

ما خویش توایم و  آشنا نیز

ای جام جهان نمای باقی

ایمن زفنائی و بقا نیز

گر کشته شوم به تیغ عشقت

خونم بحل است وخونبها نیز

ما از تو به غیر تو نخواهیم

بی تو چه کنیم دو سرا نیز

تنها نه منم محب سید

والله که حضرت خدا نیز

جناب شاه نعمت الله ولی

دل چو سلطان ملک جان گردد
پادشاه همه جهان گردد

چون ز چونی رسد به بی چونی
سالک سیر لامکان گردد

دل زصورت چو رو به معنی کرد
بی نشانش همه نشان گردد

گرد بر گرد نقطه وحدت
همچو پرگار خط نشان گردد

اول خویش را چو بشناسد
مهدی آخرالزمان گردد

چو طلسمش شکسته شد به درست
گنج پنهان بر او عیان گردد

نقد دل از آنش می خوانند
که ملقب به این و آن گردد

گاه باشد مجاور کعبه
گاه سرمست در مغان گردد

عرش اعظم دل است و آن دل ماست
به دلیل این سخن بیان گردد

هر که شد غرق اندر این دریا
قطره اش بحر بیکران گردد

چون ز هستی خود شود فانی
باقی ملک جاودان گردد

هر که دل را شناخت در دو جهان
فارغ از سود و از زیان گردد

سخن دل زگفته سید
مونس جان بیدلان گردد

لیس فی الدار غیره دیار
این چنین است اگر چنان گردد


جناب شاه نعمت الله ولی

از بودو نبود خود فنا شو
رندانه بیا حریف ما شو

خواهی که تو پادشاه باشی
درحضرت پادشه گدا شو

چون اوست نوای بینوایان
دریاب نوا و بینوا شو

دربحر محیط ما قدم نه
باما بنشین و آشنا شو

ازهستی او وجود جوئی
ازهستی خویشتن فنا شو

گربنده حضرت خدائی
چون بنده حضرت خدا شو

خواهی که رسی به نعمت الله
ایمن زفنا و از بقا شو


جناب شاه نعمت الله ولی

گوهر دریای ما را آبروئی دیگر است
نوش کن جام می ما کز سبوئی دیگر است

گفته مستانه ما ملک عالم را گرفت
گوش کن بشنو خوشی کاین گفتگوئی دیگر است

دیگران فردوس می خواهند و ما دیدار یار
همت عالی ما را جست و جوئی دیگر است

خرقه خود را به جام می نمازی کرده ایم
نزد رندان این طهارت شست و شوئی دیگر است

رنگ عشق و بوی معشوق است رنگ و بوی ما
در میان عاشقان این رنگ وبوئی دیگر است

ما به جاروب مژه خاک درش را رفته ایم
لاجرم ما را بر این در آبروئی دیگر است

سید از دنیا برفت و نعمت الله را گذاشت
گر چه آن می کهنه است این جام نوئی دیگر است


جناب شاه نعمت الله ولی

 

جام گیتی نمای ما انسان
حافظ جامع خدا انسان

صورت اسم اعظمش دانم
محرم راز کبریا انسان

گنج و گنجینه و طلسم به هم
می نماید عیان ترا انسان

هر چه در کائنات می خوانند
بندگانند و پادشا انسان

خانقاهی است شش جهت به مثل
صوفی صفه صفا انسان

موج و بحر و حباب و قطره و جو
همه باشند نزد ما انسان

این سراخانه خراب بود
گر نباشد در این سرا انسان

دردی درد دل که درمان است
می کند نوش دائما انسان

نعمت الله را اگر یابی
خوش ندا کن بگو که یا انسان


جناب شاه نعمت الله ولی

هوای خویشتن بگذار اگر داری هوای او
غنیمت دان اگر یابی در خلوت سرای او

نخواهی دید روی او اگر دیدت همین باشد
طلب کن نور چشم از وی که تابینی لقای او

مقام سلطنت جوئی گدای حضرت او شو
که شاه تخت ملک دل به جان باشد گدای او

اگر دار بقا خواهی سر دار فنا بگزین
فنا شو از وجود خود که تا یابی بقای او

مرا میخانه ای بخشید میر جمله رندان
همیشه باد ارزانی به بنده این عطای او

دلم خلوت سراس اوست غیری درنمی گنجد
که غیر او نمی زیبد در این خلوت سرای او

چه عالی منصبی دارم که هستم بنده سید
فقیر حضرت اویم غنیم از غنای او


جناب شاه نعمت الله ولی

 

آن امیرالمومنین یعنی علی
وآن امام المتقین یعنی علی

آفتاب آسمان لافتی
نور رب العالمین یعنی علی

شاه مردان پادشاه ملک دین
سرور خلد برین یعنی علی

نام او روح الامین از بهر نام
می نویسد بر جبین یعنی علی

گر امامی بایدت معصوم وپاک
می طلب شاهی چنین یعنی علی

گر محمد بود ختم انبیا
هست بر خاتم نگین یعنی علی

استعانت جوید از درگاه او
خدمت روح الامین یعنی علی

ساقی کوثر امام انس و جان
مصطفی را جانشین یعنی علی

فتح ونصرت داشت در روز غزا
بر یسار و بر یمین یعنی علی

عین اول دیده ام در عین او
نور چشم خرده بین یعنی علی

پیشوائی گر گزینی ای عزیز
این چنین شاهی گزین یعنی علی

مخزن اسرار اسمای اله
نفس خیر المرسلین یعنی علی

بود با سر نبوت روز و شب
رازدار و هم قرین یعنی علی

دین و دنیا رونقی دارد که هست
کارساز آن واین یعنی علی

این نصیحت بشنو از من یاد دار
دائمآ می گو همین یعنی علی

ناز دارد بر جمیع اولیا
آن ولی نازنین یعنی علی

صورتش در طا و ها می جو که هست
معنی اش دریا و سین یعنی علی

دست برده از ید و بیضا بزور
معجزه در آستین یعنی علی

معنی علم لدنی بی خلاف
عالم لوح مبین یعنی علی

در ولایت اولین اولیا
در خلافت آخرین یعنی علی

نعمت الله خوشه چین خرمنش
دلنواز خوشه چین یعنی علی


جناب شاه نعمت الله ولی

جان عالم فدای خدمت اوست
هر چه باشد برای خدمت اوست

خانه ای روشن است دیده ما
آری آری سرای خدمت اوست

پادشاه سریر هفت اقلیم
بندگانه گدای خدمت اوست

حاصل بحر وکان به وقت سخا
خرده ای از عطای خدمت اوست

آفتاب سپهر عزوجلال
جام گیتی نمای خدمت اوست

عرش اعظم که تخت سید ماست
بر هوا از هوای خدمت اوست


جناب شاه نعمت الله ولی

 

عمر که بی او بر سر آری هیچ
جان که بی عشق او سپاری هیچ

همه عالم عدم بود بی او
به عدم میروی چه آری هیچ

هر خیالی که نقش می بندی
گر نه آن نقش او نگاری هیچ

یار کز جور یار بگریزد
باشد آن یار هیچ و یاری هیچ

عشق می باز و جام می می نوش
به از این کار کارداری هیچ

دولت وصل او دمی باشد
آن دم ار ضایعش گذاری هیچ

نعمت الله حریف و رندان مست
گر تو بیچاره در خماری هیچ


جناب شاه نعمت الله ولی

نور چشم عالمش خوانم علی مرتضا
محرم راز رسول وابن عم مصطفا

گوهر دریای عرفان بحر علم و کان جود
رهنمای رهروان وپیشوای اتقیا

هادئی کز نسل او مهدی پیدا میشود
شاید ار گویند اورا اهل حق نور هدی

از ولای او ولایت یافته هر کاو ولی اوست
رو موالی شو که این است اعتقاد اولیاء

دوستدار خاندان باش و محب اهل بیت
تابع دین محمد باش از بهر خدا

نیست مومن هر که دارد با علی یک مو خلاف
یار مومن شو چو ما و تابع آل عبا

از محبت آفتابی بر دل ما تافته
می نماید نور او آئینه گیتی نما

نفس خیرالمرسلین است و ولی کردگار
لافتی الا علی لاسیف الا ذوالفقار


جناب شاه نعمت الله ولی

مسند ملک ولایت در حقیقت آن اوست
در حریم عصمتش روح القدس دربان اوست

هر کسی از گنج سلطانی نوائی یافتند
نقد گنج کنت کنزا نزد سید آن اوست

حق تعالی وصف او فرمود در قرآن تمام
هفت هیکل هر که خواند آیتی در شأن اوست

یافته حکم ولایت از خدا و مصطفی
هر چه هست از جزو و کل بنوشته در فرمان اوست

روح اعظم جان عالم عقل کل از جان و دل
در امامت این امام انس و جان جانان اوست

گر چه عالم از عطای نعمت الله منعم اند
نعمت الله نعمتی شایسته از احسان اوست

نفس خیر المرسلین است و ولی کردگار
لا فتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار


جناب شاه نعمت الله ولی

دوشم از غیب پیر عالم عشق
این سخن یاد داد از دم عشق

کای گدای همه قدح نوشان
جام می نوش تا شوی جم عشق

کرده ام خود به ترک مردم عقل
از برای صفای مردم عشق

بستم احرام کوی کعبه جان
غسل کردم به آب زمزم عشق

چون رسیدم به قبله عرفات
دیدم اندر هوای عالم عشق

شور مستی فزون شده دل را
هر دم از جرعه دمادم عشق

جمله کاینات و هر چه در اوست
غرق بودند پیش شبنم عشق

نعمت الله را چو می دیدم
شد یقینم که اوست محرم عشق

ورق عاشقی چو شد معلوم
این سخن بود فصل اعظم عشق


جناب شاه نعمت الله ولی

ای گشته خجل از گل روی تو شقایق
حیران شده در نرگس چشم تو خلایق

بسیار بگشتیم به هر باغ و ندیدیم
سروی چو قدت رسته بر اطراف حدائق

اکنون که چمن غیرت گلزار جنان شد
رو باده گلگون طلب و یار موافق

از دامن خود دست مدار ای دل شیدا
باشد که میسر شودت کشف حقایق

رندی که نهد پا به ره کعبه مقصود
واجب بود اول قدمش ترک علائق

اسرار مرا زاهد مخمور چه داند
دردی کش میخانه کند حل دقائق

سید سر خود گیر که در عالم وحدت
مجنون همه لیلی شد وعذرا همه وامق


جناب شاه نعمت الله ولی

دل زجان برگیروجانان را بجو
کفر را بگذار و ایمان را بجو

سایه بگذار آفتابی را طلب
این مجو ای یار ما آن را بجو

آب روئی جو در این دریای ما
جو چه می جوئی تو عمان را بجو

گنج او درکنج ویران دل است
گنج خواهی کنج ویران را بجو

مجمع اهل دلان گر بایدت
مو به مو زلف پریشان را بجو

گرحضور وصحبتی جوئی چو ما
زاهدان بگذار و رندان را بجو

نعمت الله را بجو گر عاشقی
جام می بستان ومستان را بجو


جناب شاه نعمت الله ولی

 

چنان سرمست شیدایم که پا از سر نمی دانم
دل از دلبر نمی یابم می از ساغر نمی دانم

برو ای عقل سرگردان زجان من چه می جویی
که من سرمست وحیرانم بجز دلبر نمی دانم

شدم از ساحل صورت به سوی بحر معنی باز
چه جای بحر و بر باشد بجز گوهر نمی دانم

دلم عود است وآتش عشق و سینه مجمر سوزان
زذوق سوختن عودم در این مجمر نمی دانم

من آن دانای نادانم که می بینم نمی بینم
از آن می گویم از حیرت که سیم از زر نمی دانم

چو دیده سو به سو گشتم نظر کردم به هر سوئی
بجز نور دوچشم خود در این منظر نمی دانم

زهر بابی که می خواهی بخوان از لوح محفوظم
که هستم حافظ قرآن ولی دفتر نمی دانم

برآمد نور سلطانی چه کفر و چه مسلمانی
طریق مومنان دارم ره کافر نمی دانم

بجز یاهو و یا من هو نمی گویم به روز و شب
چه گویم چونکه در عالم کسی دیگر نمی دانم

ندیم بزم آن ماهم حریف نعمت اللهم
درون خلوت شاهم برون در نمی دانم

هم او صورت هم او معنی هم او مجنون هم او لیلی
به غیر از سید ویاران شه و چاکر نمی دانم


جناب شاه نعمت الله ولی

 

نور رویش آفتابی دیگر است
سایه او ماهتابی دیگر است

زلف اودر تاب رفت از دست دل
تاب او را پیچ و تابی دیگر است

گفتمش جان و دل و جانان تویی
گفت آری این جوابی دیگر است

نقش میبندم خیالش را به خواب
خوش بود این خواب خوابی دیگر است

جرعه جام شراب ما بنوش
تا بدانی کاین شرابی دیگر است

ای که میگویی حجاب من نماند
این نماندن هم حجابی دیگر است

گفته ما را بود ذوقی دگر
قول ما خود از کتابی دیگر است

جام پر آب است نزد ما حباب
جام ما آب و حبابی دیگر است

سید ما تا غلام عشق اوست
در جهان عالی جنابی دیگر است


جناب شاه نعمت الله ولی

ای دل اسرارجان مادریاب
بگذر از خود بیا خدا دریاب

شاهد غیب در شهادت بین
شاه در کسوت گدا دریاب

موج و دریا و خلق و حق بنگر
یک مسمی دو اسم را دریاب

جام وحدت بروی ساقی نوش
ذوق میخوارگی ما دریاب

رنج عشقش بکش شفا بشناس
درد دردش بخور دوا دریاب

مطب عشق ساز م بنواخت
بشنو ای بینوا نوا دریاب

سایه و آفتاب را بنگر
سید و بنده را بیا دریاب


جناب شاه نعمت الله ولی

مُلک جان در ولایتی دگر است
تخت دل در حمایتی دگراست

قول مستانه ای که ما گوئیم
بشنو او را حلاوتی دگر است

دلبران در جهان فراوانند
حسن ما را ملاحتی دگر است

عاقلان را نهایتی است ولی
عاشقان را نهایتی دگر است

وحده لا شریک له  می گو
کاین سخن از روایتی دگر است

در خرابات رند سرمستیم
ذوق ما ذوق و حالتی دگر است

نعمت اللّه خدا به ما بخشید
این عنایت عنایتی دگر است

جناب شاه نعمت اللّه ولی

تا از سر زلف تو یکی تار بر آمد 
صد فتنه عیان شد

صد شور زاسلام و زکفار بر آمد
غوغا به جهان شد

بر خاک زمین آن بت عیّار برآمد
سر خیل بتان شد

مسجود ملائک شد و لشگر کش ارواح
زآن روح مقدس

شیطان ز حسد بر سر انکار بر آمد
مردود زمان شد

تا از ید بیضا بنمودی سر انگشت
مه جامه بدرّید

ترسا زچلیپا و ز زنّار بر آمد
در دین امان شد

یک غمزه نمودی به خلیل از تو در افتاد
اندر دل آتش

گلزار بهشت از جگر نار بر آمد
آتش چو جنان شد

تا مهر جمال رخ خوب تو تجلّی
کرد از پس پرده

موسی زپی دیدن دیدار بر آمد
بر طور روان شد

اسرار حقیقت نتوان گفت به اغیار
کو چون به جهان شد

کز سرّ سراپردۀ اسرار بر آمد
دل برد و نهان شد

اجزای ذرائر نَبُد ذرّه خالی    از پرتو آن نور

هر ذرّه کز آن پرتو انوار برآمد
خورشید عیان شد

سیّد زکف ساقی وحدت چو بنوشد
جامی ز محبّت

سر مست می عشق به بازار بر آمد
در عین عیان شد




جناب شاه نعمت اللّه ولی




 

 

(ذرائر=جمع ذرّه)

شراب شوق را پیمانه می باش
حریف خلوت میخانه می باش

درِ دل می زن امّا در شب و روز
مقیم گوشۀ آن میخانه می باش

به صورت ساحلی معنی چو دریا
ورای این و آن دُردانه می باش

دلت گنجینۀ گنج است ودائم
بیا در کنج این ویرانه می باش

فدای عشق کن جان گرامی
دل و دلدار و هم جانانه می باش

دزآمد از درِ دل نعمت اللّه
چو شمعی، تو بر او پروانه می باش


جناب شاه نعمت اللّه ولی